Waarom verzamelen? Wat zegt dat over ons? Hoe kies je een kunstwerk?
Sophie Clauwaert, Art Advisor bij Puilaetco, bracht drie liefhebbers van hedendaagse kunst met complementaire visies samen voor een boeiend gesprek:
· Galila Barzilai Hollander, geëngageerde verzamelaar
· Sophie Roose, directrice van Galerie Christophe Gaillard Brussel
· Stéphanie Bliard, adviseur in hedendaagse kunst
Elke collectie en elke verzamelaar zijn uniek. Galila Barzilai Hollander is daar een perfect voorbeeld van. Al zo'n twintig jaar vertrouwt ze op haar instinct om kunstenaars te ontdekken, werken te kiezen die haar aanspreken en ze met elkaar in dialoog te brengen.
Galila, hoe is uw passie voor hedendaagse kunst ontstaan?
Ik omschrijf mezelf als een ‘artoholic’. Ik ontdekte hedendaagse kunst op mijn 56ste door een misverstand: ik dacht dat ik in New York naar een tentoonstelling over wapenrustingen ging (op de Armory Show). Het was een openbaring! Ik kwam naar buiten met mijn eerste aankoop, een werk waarin kunstenaar Tom Fowler 11.522 keer het woord ‘Why?’ had geschreven. Die dag was een keerpunt in mijn leven; kunst werd een levensbehoefte voor mij. Sindsdien bezoek ik beurzen en galerieën over de hele wereld, ontmoet ik kunstenaars … en koop ik werken.
Hoe ziet uw collectie eruit?
Ik koop op basis van een klik, zonder vooroordelen of vooringenomenheid. Het is een ontmoeting tussen de werken en mij die binnen enkele seconden plaatsvindt. Ik neem ze in mijn hart en ze worden een deel van mij. In de loop der tijd zijn er zo'n twintig thema's naar voren gekomen: het oog, het boek, de stoel, geld, enzovoort. Het is dus eerder een verzameling van verzamelingen. In totaal heb ik werken van meer dan 2000 kunstenaars verworven, vooral jonge kunstenaars die ik wil steunen. Ik heb een heel grote familie voor mezelf gecreëerd.
Foto: Zicht op Galila’s P.O.C (Brussel). Credit: Damon de Backer
Sophie, als galeriehoudster, wat voor soort verzamelaars ontmoet u en hoe begeleidt u hen?
Er zijn enkele persoonlijkheden zoals Galila die een zeer uitgesproken en persoonlijke aanpak hebben, en die je alleen moeten rondleiden, al is het maar om aan het einde te praten over hun ervaringen. Maar de meeste verzamelaars vragen om uitleg op verschillende niveaus. Onze rol als galeriehouder is om hen context en sleutels tot begrip te geven.
De ‘emotionele’ verzamelaar luistert vooral naar zijn gevoel (wat ik aanbeveel), terwijl de meer ‘intellectuele’ verzamelaar behoefte heeft aan kennis en betekenis. Er is ook de ‘sociale’ verzamelaar die de voorkeur geeft aan herkenbare werken die hem bijvoorbeeld een gevoel van verbondenheid met een stroming geven. Ten slotte is er een minderheid van ‘investerende’ verzamelaars die al nadenken over de doorverkoop van het werk nog voordat ze het hebben gekocht, en ‘speculanten’ die op een werk inzetten in de hoop dat de waarde van de kunstenaar sterk stijgt. Het is aan ons om de verwachtingen van elke bezoeker te peilen en hem de juiste antwoorden te geven.
Hedendaagse kunst wordt vaak geassocieerd met alternatieve beleggingen. Wat is uw mening hierover?
Sophie: Af en toe krijg ik de vraag: “Is dit een goede investering?” Ik heb geen glazen bol. Ik kan informatie geven over de ontstaansgeschiedenis van een werk en het parcours van een kunstenaar, maar niets voorspelt de toekomst ervan. Als we het hebben over levende hedendaagse kunstenaars, kunnen we hun toekomstige levensloop natuurlijk niet voorspellen. Het is dus essentieel dat je een werk dat je koopt, oprecht mooi vindt, nog vóór alle andere financiële overwegingen.
Stéphanie: Sommige leden van mijn kring van hedendaagse kunstliefhebbers komen met een investeringsdoel voor ogen. Tijdens onze bezoeken aan beurzen en galerieën begrijpen ze de complexiteit van dit concept in het licht van de vele kunstwerken. Als ze een favoriet hebben, analyseren we samen de reputatie van de galerie, de kwaliteit van het werk, het parcours van de kunstenaar en zijn of haar benadering. Al deze informatie is belangrijk om met een gerust hart te investeren in kwaliteitswerken.
Jullie spellen alle drie een belangrijke rol voor opkomende kunstenaars
Stéphanie: Ik wil de rol benadrukken van galeriehouders zoals Sophie, die uitzonderlijk werk verrichten door kunstenaars te ondersteunen, hen te laten ontdekken door ze tentoon te stellen, over hen te praten en hun carrière te volgen.
Sophie: Bedankt, Stéphanie. Het begrip betrokkenheid is inderdaad erg belangrijk voor mij. Zowel ten opzichte van de kunstenaars als ten opzichte van de verzamelaars. Een goede galerie volgt kunstenaars op lange termijn, coacht hen, schudt hen wakker als ze op hun lauweren dreigen te rusten en stelt hen ook gerust. In onze galerie Christophe Gaillard is de functie van contactpersoon voor de kunstenaars erg belangrijk. Net als het zoeken naar museumtentoonstellingen die hen erkenning opleveren. We nemen ook het risico om bepaalde kunstenaars te delen met grotere, zelfs internationale galerieën, als we denken dat hun bekendheid klaar is om te groeien.
Van uw kant, Galila, deelt u uw passie in Galila’s P.O.C., een ruimte van 1500 m² in Brussel, waar men een deel van uw collectie kan ontdekken.
Ik ben geen verzamelaar die werken ‘bezit’. Ik deel ze graag via bruiklenen aan musea en tijdens privébezoeken aan mijn tentoonstellingsruimte. Ik denk dat de vrijheid waarmee ik de werken combineer en mijn levensfilosofie op een non-verbale manier worden overgebracht, omdat bezoekers vaak sterke emoties voelen.
Ik ben ook van mening dat een verzamelaar de morele plicht heeft om de kunstenaars in wie hij gelooft bekendheid te geven. Men zegt dat ik een goed oog heb, want verschillende jonge kunstenaars die ik in hun beginjaren heb gesteund, hebben vandaag de dag een mooie carrière.
Bestaat er een risico van fouten bij het verzamelen?
Sophie: Het is mogelijk dat je teleurgesteld raakt in de financiële waarde van een werk, vandaar het belang van diversificatie van je collectie. Maar echte verzamelaars weten waarom ze een werk hebben gekocht en zullen er altijd een emotionele band mee behouden.
Stéphanie: We herinneren eraan dat je niet op het gehoor moet kopen, maar met je ogen. Pas op voor modetrends die waarschijnlijk van voorbijgaande aard zijn. Bovendien verandert onze smaak in de loop van de tijd. Ook al zouden we een werk dat we vijftien jaar geleden kochten, vandaag niet per se opnieuw kopen, het was een stap in het proces.
Galila: Voor mij zijn er geen fouten mogelijk als je bij de keuze van de werken authentiek jezelf bent.
Verzamelen jongeren anders?
Sophie: Sociale media en communicatie zijn onmisbaar geworden om de jongere generaties verzamelaars te bereiken. Ze hebben een veel sterkere band met het beeld en verzamelen ook gemakkelijker via verkoopplatformen. Diegenen die ik in de galerie ontmoet, zijn even nieuwsgierig als hun oudere generatiegenoten, maar ze hebben een meer internationale visie: ze vergelijken Europese, Amerikaanse en Aziatische kunstenaars gemakkelijker.
Het wereldwijde kunstaanbod is enorm. Dat maakt het voor kunstenaars des te moeilijker om de aandacht van verzamelaars te trekken. Om zich te onderscheiden, is het momenteel een trend onder jonge Belgische kunstenaars om zich te verenigen in collectieven, zodat ze meer slagkracht hebben en elkaar kunnen helpen.
Smaak- en kleurvoorkeuren zijn heel persoonlijk. Hoe deel je die? En welk advies zou je geven aan wie een verzameling wil beginnen?
Galila: Je moet alle artistieke plekken bezoeken: musea, galerieën, kunstenaarsateliers. Ik ga zelfs naar de afstudeerwerken op kunstacademies kijken. En ik vind er ongelooflijke dingen.
Stéphanie: Ik vind het heerlijk om met Galila de foto’s te delen die we elk op een beurs maken, want het zijn nooit dezelfde! Door ervaringen uit te wisselen en regelmatig tentoonstellingslocaties te bezoeken, ontwikkel je je oog en doe je kennis op die geleidelijk aan sterker wordt. Op het moment van aankoop, als ik zie dat de verzamelaar die ik begeleid een intense emotie voelt, weet ik dat hij of zij de juiste keuze heeft gemaakt.
Sophie: Voordat je iets koopt, moet je veel bekijken en nieuwsgierig zijn. In België hebben we het geluk dat we zeer ruimdenkende verzamelaars hebben (dat zeggen mijn Parijse collega's). Ze zijn bereid om te lezen, te luisteren, te kijken en zich te informeren. Daarnaast moet je ook je intuïtie kunnen volgen. Een werk moet je raken en een emotie oproepen. Vaak is de eerste blik de juiste.
LEES MEER HIEROVER

Sophie Clauwaert, Art Advisor bij Puilaetco, Sophie Roose, directrice van Galerie Christophe Gaillard Brussel, Stéphanie Bliard, adviseur hedendaagse kunst, en Galila Barzilai Hollander, verzamelaar, tijdens de lezing “Verzamelen in de 21ste eeuw: verhalen & verschillende perspectieven”, gehouden bij Puilaetco in de marge van de beurs The Rooms 2026 in de Mix van de Royale Belge.
