Verantwoord beleggen: waar rendement en positieve impact elkaar ontmoeten
Responsible finance, ook wel “verantwoord beleggen” genoemd, is niet langer uitsluitend voorbehouden voor beleggers met een ethische voorkeur voor duurzaamheidscriteria. Het verdient vandaag een plaats in de portefeuille van elke goed geïnformeerde privébelegger.
Het is een rationele en weloverwogen keuze, die toelaat om bij te dragen aan een positieve en meetbare impact op de reële economie.
In een wereld waarin ondernemingen steeds vaker niet alleen worden beoordeeld op de gezondheid van hun cijfers, maar ook op hun externaliteiten — CO₂-uitstoot, goed bestuur, respect voor sociale rechten — zou het negeren van deze dimensies betekenen dat men een groeiend deel van het risico over het hoofd ziet, met name het controverserisico. Omgekeerd zou men zich daardoor ook afkeren van reële kansen, bijvoorbeeld bij ondernemingen waarvan de activiteit steunt op decarbonisatie of groene innovatie.
Voor ons is de vraag dus niet langer “waarom verantwoord beleggen?”, maar wel “hoe verantwoord beleggen zonder afstand te doen van een veeleisend analysekader?”.
Hierna lichten we onze visie op verantwoord beleggen toe.
ESG en SRI: twee essentiële acroniemen om beter te leren kennen
Onder de noemer “verantwoord beleggen” of “duurzaam beleggen” schuilen twee kernbegrippen die vaak worden aangehaald, maar zelden in detail worden uitgelegd.
ESG-criteria: een onmisbaar aanvullend analysekader
De ESG-criteria (Environmental, Social, Governance): een analysekader dat meet hoe een onderneming haar risico’s en kansen beheert, voorbij een louter financiële benadering.
Concreet omvat dit haar klimaattraject, haar energie- en waterverbruik, de veiligheid van haar medewerkers, haar respect voor mensenrechten in haar toeleveringsketen en ook de kwaliteit van de samenstelling en de onafhankelijkheid van haar raad van bestuur.
Zo vormen ESG-criteria een invalshoek die het mogelijk maakt om de financiële analyse, die enkel rekening houdt met traditionele beleggingscriteria (waardering, groeivooruitzichten, rentabiliteitsratio’s, …), te verruimen en aan te vullen.
Het resultaat: de toepassing van ESG is een methode om de analyse van een waarde te verdiepen (ongeacht de aard ervan — aandelen, obligaties, …) en de blinde vlekken van de klassieke analyse te beperken. Het doel is uiteindelijk om zich vragen te stellen bij de holistische duurzaamheid van de performances van de onderneming (economisch, ecologisch en sociaal).
Sociaal verantwoord beleggen: wanneer ESG wordt omgezet in beheersbeslissingen
SRI (Socially Responsible Investment): SRI berust op de toepassing van ESG-criteria in een beleggingsportefeuille.
Dat kan zich vertalen in normatieve uitsluitingen (bijvoorbeeld controversiële wapens), de selectie van de beste leerlingen binnen een sector (“best-in-class”), de keuze voor impactthema’s (hernieuwbare energie, circulaire economie, gezondheid), of ook een actieve aandeelhoudersdialoog om concrete vooruitgang aan te moedigen.
Het doel is wel degelijk om aan het financiële rendement een meetbare impact toe te voegen, met duidelijke indicatoren. Denk bijvoorbeeld aan de vermindering van de koolstofintensiteit, de stijging van het aandeel “groene” inkomsten, vooruitgang op het vlak van diversiteit in het bestuur en de kwaliteit van het toezicht.
Waarom is verantwoord beleggen zo belangrijk?
Duurzaam beleggen is een centrale pijler geworden in de wereld van vermogensbeheer, niet alleen om morele redenen, maar ook omdat het raakt aan de veerkracht van de markten, het beheer van systeemrisico’s en de creatie van waarde op lange termijn.
Tal van academische studies (meta-analyses) tonen bovendien aan dat er een correlatie bestaat tussen het rekening houden met duurzaamheidscriteria en de optimalisatie van financiële performances.
Onze visie op verantwoord beleggen: een methode gebaseerd op een grondige analyse
Bij Puilaetco geloven we in een gedocumenteerde en transparante beleggingsdiscipline.
Concreet neemt deze aanpak de vorm aan van een duurzaam mandaat dat volgens de Europese SFDR-verordening (Sustainable Finance Disclosure Regulation) als Artikel 9 geclassificeerd is.
Deze classificatie vereist dat de duurzaamheidsdoelstelling geen bijkomstigheid is, maar een wezenlijk onderdeel van het product.
Elke positie in de portefeuille moet daarom voldoen aan strikte kwalitatieve en kwantitatieve duurzaamheidscriteria, die vanaf het begin worden vastgelegd en gedurende de volledige looptijd van het mandaat worden opgevolgd.
Voor ons is dit engagementsniveau essentieel: het fungeert als bescherming tegen greenwashing. Wij vinden dat men met bewijsstukken moet kunnen aantonen dat elke geïnvesteerde euro bijdraagt aan een duurzaam traject.
Wat maakt het verschil in het beheer van Puilaetco?
1) Een diepgaande analyse, onderneming per onderneming
Wij kopen niet op basis van eenvoudige, generieke “ESG-scores”.
Wij beleggen in ondernemingen die we nauwgezet bestuderen, positie per positie.
Naast de cijfers onderzoeken we de kwaliteit van het bedrijfsmodel, de geloofwaardigheid van de transitieplannen, de governance en de houdbaarheid van de kasstromen.
Daarvoor werken we samen met onze referentiepartner, Triodos Investment Management, dat zich toelegt op kwaliteitsonderzoek en diepgaande gesprekken met het management van ondernemingen.
De voortdurende dialoog tussen onze teams en Triodos Bank maakt het mogelijk om de oprechtheid van de engagementen van ondernemingen grondig te beoordelen en hun opname in ons beleggingsuniversum goed te keuren.
Dit universum wordt gefilterd op basis van talrijke criteria. Zo kunnen we bijvoorbeeld principes van normatieve uitsluitingen toepassen op basis van grote controverses, schendingen van internationale normen of strikte sectorale drempels (bv. thermische steenkool). Het is ook mogelijk om de ESG-materialiteit van een belegging verder uit te diepen door de belangrijkste duurzaamheidshefbomen binnen een bedrijfsmodel te identificeren.
2) Een SFDR Artikel 9-kader dat de lat hoog legt
Zoals hierboven uitgelegd, is ons duurzaam mandaat geclassificeerd als Artikel 9. Dit betekent dat de volledige portefeuille afgestemd moet zijn op duidelijke duurzaamheidsdoelstellingen.
Hun bestaansreden is uitsluitend beleggen in activa die bijdragen aan meetbare ecologische of sociale doelstellingen, maar ook waarborgen dat de beleggingen geen significante schade veroorzaken (DNSH-principe: Do No Significant Harm).
Deze afstemming heeft zowel betrekking op de portefeuilleopbouw als op de voortdurende selectie van waarden en de rapportering aan cliënten.
3) Een meetbare en traceerbare impact
Meerdere kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren kunnen worden geëvalueerd. Hieronder vindt u een niet-uitputtende lijst:
- De koolstofintensiteit van de portefeuille (ton CO₂-uitstoot per € 1 miljoen omzet).
- Het aandeel van de omzet uit activiteiten die verband houden met de transitie (elektrische mobiliteit, hernieuwbare energie, energie-efficiëntie, …).
- Het ongevallenpercentage, het diversiteits- en inclusiebeleid (sociale indicatoren).
- De onafhankelijkheid van de raad van bestuur, de afstemming van verloning en fiscale integriteit.
Al deze maatstaven worden nauwgezet opgevolgd en vervolgens met de cliënt gedeeld in de vorm van duidelijke en volledige rapporteringen (impact, engagement cases, …).
SFDR en CSRD beter begrijpen: regelgeving die nog in ontwikkeling is
Europa heeft een duidelijk kader vastgelegd: de SFDR-verordening onderscheidt producten volgens hun niveau van duurzame ambitie (Artikelen 6, 8 en 9).
- Artikel 6: integreert ESG-criteria niet op significante wijze in de beleggingsstrategie.
- Artikel 8: integreert ESG-criteria in de portefeuilleopbouw of -selectie, maar zonder een specifieke duurzame doelstelling na te streven.
- Artikel 9: streeft een duidelijke duurzame beleggingsdoelstelling na: bijvoorbeeld de strijd tegen klimaatverandering, de vermindering van ongelijkheid of de energietransitie.
Zoals hierboven uitgelegd, bevindt ons mandaat zich op het meest veeleisende niveau, namelijk Artikel 9.
De CSRD is uitgesteld
De context betreffende de regelgeving inzake duurzaamheidsrapportering van ondernemingen blijft in beweging en is nog onzeker: de CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) — die grote ondernemingen moest verplichten om een gedetailleerd duurzaamheidsrapport te publiceren — heeft te maken gekregen met een uitgestelde implementatie, wat de onmiddellijke transparantie over bepaalde ondernemingen beperkt.
Het resultaat: er moeten extra inspanningen worden geleverd op het vlak van analyse en dialoog met ondernemingen om zich te vergewissen van hun engagement voor duurzaamheid.
Verantwoord beleggen bij Puilaetco: uw vermogen beter waarderen en bijdragen aan de opbouw van een duurzamere wereld
Bij Puilaetco beschouwen we verantwoord beleggen als een moderne vereiste die boven op het klassieke vermogensbeheer komt. Een extra laag boven op de traditionele financiële analyse, voor beleggingskeuzes die gericht zijn op de toekomst.
Het analysekader dat wij onszelf opleggen, maakt het mogelijk om financiële discipline te verzoenen met meetbare impact, voor een portefeuille die niet alleen veerkrachtiger is, maar ook — op onze schaal — bijdraagt aan de ontwikkeling van een duurzamere en ethischere wereld.
Bibliografie :
Om dieper in te gaan op de actuele ontwikkelingen rond verantwoord beleggen binnen de vermogensbeheersector: https://rpc.cfainstitute.org/themes/sustainability
Om dieper in te gaan op het begrip positieve en negatieve externaliteiten: https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/fre/2010/12/pdf/basics.pdf
Over het belang van actief aandeelhouderschap en verantwoord beheer (stewardship): https://www.cfainstitute.org/insights/articles/how-investors-achieve-impact-through-stewardship
Over de positieve impact van diversiteit binnen een bestuursorgaan op de prestaties: https://www.mdpi.com/1911-8074/17/8/344
Academische studies over de prestaties van partijen die rekening houden met criteria inzake duurzaam beleggen: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2508281
Aanvullende informatie over ESG-beleggen: ESG beleggen - Verantwoord beleggen | Puilaetco
Website van onze partner: https://www.triodos-im.com/
Informatie over ESG-materialiteit en waarom dit belangrijk is voor beleggers: https://global.morningstar.com/fr/investissement-durable/quest-ce-que-la-matrialit-esg-et-pourquoi-est-elle-importante-pour-les-investisseurs
Documentatie over het uitstel van de CSRD: https://www.sami.eco/blog/fiche-csrd