Belangrijke waarschuwing
België voerde officieel een belasting op meerwaarden op financiële activa in. De wet die deze belasting invoert, werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 21 april 2026, met retroactieve toepassing op meerwaarden gerealiseerd vanaf 1 januari 2026.
Dit document vormt geen fiscaal of juridisch advies.
Inhoudstafel
2) Wie is onderworpen aan de belasting?
3) Welke activa zijn geviseerd?
4) Wanneer zijn meerwaarden belastbaar?
5) Wat gebeurt er bij verhuis van de fiscale woonplaats naar het buitenland?
6) Op welke basis wordt de meerwaarde berekend?
7) Wat is het belastingtarief?
9) Zijn minderwaarden aftrekbaar?
10) Zal Puilaetco roerende voorheffing inhouden?
11) Hoe wordt de belasting geheven bij vzw’s en stichtingen?
12) Wanneer treedt deze belasting in werking?
13) Wat gebeurt er in de periode van 1 januari tot 31 mei 2026?
14) Wat zijn de voor‑ en nadelen van roerende voorheffing versus opt‑out?
1) Inleiding
In het kader van het federale regeerakkoord 2025‑2029 besliste de Belgische regering om een belasting in te voeren op meerwaarden gerealiseerd in het kader van het normale beheer van privévermogen. Dit hervormde het Belgische fiscale landschap grondig.
De wet die deze taks invoert, onderscheid drie categorieën van meerwaarden:
- Interne meerwaarden (meerwaarden bij overdracht van aandelen aan een vennootschap die rechtstreeks of onrechtstreeks wordt gecontroleerd door de overdrager)
- Meerwaarden op substantiële deelnemingen (m.a.w. participaties van minstens 20% van de rechten in de vennootschap waarvan de aandelen werden verkocht)
- Meerwaarden op financiële activa (restcategorie).
Deze FAQ behandelt uitsluitend de belasting op meerwaarden binnen deze restcategorie.
2) Wie is onderworpen aan de belasting?
1. Belgische rijksinwoners
Het gaat om natuurlijke personen met woonplaats of zetel van fortuin in België.
Vallen hier ook onder feitelijke verenigingen zonder rechtspersoonlijkheid (vb. beleggingsclubs), vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid (vb. maatschappen).
Bij gesplitste eigendom van de financiële activa is de blote eigenaar begunstigde van de meerwaarden en bijgevolg belastingplichtig; hij betaalt dus de belasting.
2. Rechtspersonen onderworpen aan de rechtspersonenbelasting (zoals vzw’s en stichtingen) behalve deze die giften mogen ontvangen die recht geven op een belastingvermindering voor giften.
Vennootschappen onderworpen aan de vennootschapsbelasting en niet-inwoners zijn niet geviseerd.
De belasting is verschuldigd ongeacht of de activa worden aangehouden bij een Belgische (zoals Puilaetco) of buitenlandse bank.
Als de financiële activa aangehouden worden bij een buitenlandse bank dan is de opname van de meerwaarden in de jaarlijkse belastingaangifte verplicht. Deze meerwaarden zijn immers niet onderworpen aan inhouding van roerende voorheffing door de buitenlandse bank.
Als de financiële activa aangehouden worden bij Puilaetco, kan deze de belasting onmiddellijk inhouden op moment van realisatie van de meerwaarde (behalve bij keuze voor de opt‑out; cf. punt 9 hierna). Hierop bestaan wel uitzonderingen (cf. punt 10 hierna).
3) Welke activa worden geviseerd?
De taks is van toepassing op meerwaarden gerealiseerd op:
- Financiële instrumenten: aandelen (beursgenoteerd/ niet‑beursgenoteerd), obligaties, gestructureerde producten, beleggingsfondsen (SICAV, GBF, ETF), derivaten
- Verzekeringen met beleggingscomponent: tak 21, 23 en 26 (ook buitenlandse equivalenten)
- Crypto‑activa
- Beleggingsgoud (staven en munten)
- Deviezen en elektronische munten, voor zover niet aangehouden op een betaalrekening
Uitgesloten zijn o.m.:
- Pensioensparen
- Langetermijnsparen
- Groepsverzekeringen
- VAPZ
- Verzekeringen voor bedrijfsleiders
- Andere edelmetalen dan goud
- Deviezen op betaalrekeningen
4) Wanneer zijn meerwaarden belastbaar?
Meerwaarden zijn belastbaar bij:
- Een overdracht onder bezwarende titel (verkoop, ruil, terugkoop, bepaalde uitonverdeeldheidtredingen, …);
- Een gebeurtenis gelijkgesteld met een overdracht onder bezwarende titel (vb. verhuis naar het buitenland; cf. punt 5 hierna).
Schenkingen en overdrachten door overlijden maken daarentegen geen overdracht ten bezwarende titel uit.
Maar met de aanschafwaarde betaald door de schenker of de overledene, moet bij latere overdracht door de begiftigde of de erfgenaam rekening worden gehouden.
Maken eveneens geen overdracht ten bezwarende titel uit, de overdrachten zonder tegenprestatie van op een rekening naar een andere rekening op naam van dezelfde titularis(sen).
5) Wat gebeurt bij verhuis van de fiscale woonplaats naar het buitenland?
Bij verhuis van de fiscale woonplaats naar het buitenland geldt een exit tax, berekend op basis van de waarde van de financiële activa op het moment van de verhuis.
Een uitstel van betaling van twee jaar kan worden toegestaan, ofwel automatisch ofwel op aanvraag al naargelang de fiscale woonplaats van bestemming. Dit uitstel van betaling geldt slechts voor zover de financiële activa niet worden verkocht.
Gebeurt er geen verkoop binnen de twee jaar na de verhuis van de fiscale woonplaats, dan worden de meerwaarden definitief vrijgesteld.
Bij terugkeer naar België binnen de twee jaar, moet de bank rekening houden met oorspronkelijke aanschaffingswaarde alsof de persoon nooit België heeft verlaten.
Bij terugkeer naar België meer dan de twee jaar na vertrek (of een eerste verhuis naar België), geldt de waarde van de effecten op de eerste dag van onderworpenheid aan de Belgische personenbelasting op deze persoon als nieuwe aanschaffingswaarde ervan.
6) Op welke basis wordt de meerwaarde berekend?
-
Algemene regels
De meerwaarde is gelijk aan het positieve verschil tussen de ontvangen prijs bij overdracht van de financiële activa en de aanschafwaarde.
Kosten en taksen (makelaarskosten, TOB, …) in verband met de aanschaf- en overdrachtsverrichtingen zijn niet aftrekbaar van de belastbare basis.
Is de aanschafprijs niet bekend dan is de belastbare basis gelijk aan de verkoopprijs van het actief. Puilaetco moet dus de bewijskrachtige documenten bekomen die de aanschafprijs verantwoorden in geval van overdracht van een effectenportefeuille vanaf 1 januari 2026.
Bij achtereenvolgende verwerving van meerdere identieke financiële activa geldt het « FIFO » (First in first out) principe. Hierbij worden de laatst aangekochte activa geacht het eerst te zijn verkocht.
Vb.: een Belgisch fiscaal inwoner koopt:
- 10 aandelen aan € 50 (lot 1)
- 10 aandelen aan € 70 (lot 2)
Op 15/03/2026, verkoopt hij 15 aandelen aan een eenheidsprijs van € 80. De totale verkoopprijs bedraagt dus 1200 euro.
Eerst is er de verkoop van 10 aandelen lot 1, dan 5 aandelen lot 2:
- 10 aandelen van 1 → eenheidsprijs: 50 €
- 5 aandelen lot 2 → eenheidsprijs: 70 €
Aanschafwaarde (volgens FIFO)
- Lot 1: 10 × € 50 = € 500
- Lot 2: 5 × € 70 = € 350
Totaal = € 850
Belastbare meerwaarde
1.200 – 850 = 350 €
De belasting bedraagt: € 350 € X 10 % = € 35
Bij aankoopprijs en overdrachtsprijs in buitenlandse munt, moet deze prijzen worden omgezet in euro aan de hand van de wisselkoers op moment van aankoop en realisatie van het financieel actief.
-
De bijzondere regels voorzien voor activa verworven voor 1/1/2026
De aanschafwaarde van de activa verworven voor 01/01/2026 is gelijk aan de waarde per 31 december 2025.
De waarde op 31/12/2025 wordt bijgevolg door een fictie in aanmerking genomen als de nieuwe aanschaffingsprijs voor de berekening van de eventuele meerwaarde.
Puilaetco moet verplicht rekening houden met deze waarde op 31/12/2025 voor de berekening van de meerwaarde en indien nodig de roerende voorheffing toepassen.
De belastingplichtige kan evenwel via zijn fiscale aangifte vragen dat de berekening van de meerwaarde gebeurt op basis van de werkelijke historische aanschafwaarde (in plaatst van de waarde op 31/12/2025).
In dat geval geldt dat indien op 31 december 2025 meerdere identieke activa werden aangehouden die op verschillende tijdstippen werden aangekocht, de meerwaarde wordt berekend op basis van de gemiddelde aanschafwaarde, en niet volgens het FIFO‑principe.
Vanaf 1 januari 2031 kan enkel nog de waarde op 31 december 2025 worden gebruikt.
Voorbeeld
- In 2022 koopt u 50 aandelen aan € 100 per stuk.
- Op 31 december 2025 bedraagt de waarde € 75 per aandeel.
- In 2027 verkoopt u de 50 aandelen aan € 120 per stuk.
Meerwaarde op basis van 31/12/2025: 50 × (€ 120 − € 75) = € 2.250
Roerende voorheffing: € 225
Werkelijke economische winst: 50 × (€ 120 − € 100) = € 1.000
Verschuldigde belasting: € 100
Via de belastingaangifte kan u een terugbetaling van € 125 bekomen.
7) Wat is het belastingtarief?
Het belastingtarief bedraagt 10%.
Inkomsten die reeds belast werden tegen het tarief van 30% worden uitgesloten van de belastbare basis.
Bij meerwaarden gerealiseerd bij overdracht ten bezwarende titel, inkoop van eigen aandelen of gehele of gedeeltelijke verdeling van het vermogen van een instelling voor collectieve belegging (bevek, gemeenschappelijk beleggingsfonds) op kapitalisatiefondsen waarvan meer dan 10% van het vermogen is belegd in schuldvorderingen (dit deel van het vermogen wordt het “obligatiegedeelte” genoemd), kunnen twee tarieven van toepassing zijn:
- 30% belasting op het obligatiegedeelte;
- 10% belasting op het resterende gedeelte. De inkomsten al belast aan 30% worden uitgesloten uit dit gedeelte van de belastbare basis.
8) Bestaan er vrijstellingen?
De eerste € 10.000 aan meerwaarden per belastingplichtige en per jaar is vrijgesteld van belasting.
Voor gehuwden onder het wettelijk gemeenschapsstelsel bedraagt deze vrijstelling € 20.000.
Deze vrijstelling moet verplicht via de belastingaangifte worden aangevraagd, ook wanneer er roerende voorheffing werd ingehouden.
Indien de vrijstelling niet (volledig) wordt benut, wordt ze verhoogd met € 1.000 per jaar gedurende vijf jaar, met een maximum van € 15.000 per persoon (€ 30.000 per gehuwd koppel onder gemeenschapsstelsel).
9) Zijn minderwaarden aftrekbaar?
Minderwaarden zijn enkel aftrekbaar binnen het aanslagjaar waarin ze werden gerealiseerd.
Met andere woorden, als ik een meerwaarde € 100 realiseer in 2026 en een minderwaarde van € 120 is slechts de € 100 minderwaarde aftrekbaar en gaat € 20 verloren.
Voor activa verworven vóór 2026 wordt de minderwaarde berekend als verkoopprijs − waarde op 31 december 2025 (het is niet mogelijk om een eerdere aanschafwaarde te vragen zelfs indien deze interessanter is).
De aftrek van minderwaarden moet via de belastingaangifte worden aangevraagd.
Puilaetco houdt hier geen rekening mee bij de berekening van de meerwaarde.
10) Zal Puilaetco roerende voorheffing inhouden?
Voor Belgische rijksinwoners bestaan er twee mogelijkheden:
1/ Inhouding van roerende voorheffing (standaard)
Puilaetco houdt standaard een roerende voorheffing van 10% in. Deze is bevrijdend, waardoor er geen aangifteplicht bestaat voor deze meerwaarden.
In bepaalde gevallen kan Puilaetco geen roerende voorheffing inhouden (bijvoorbeeld bij meerwaarden op beleggingsgoud of crypto‑activa). In die gevallen moeten de meerwaarden verplicht in de belastingaangifte worden opgenomen.
2/ Opt‑out (geen inhouding van roerende voorheffing)
Bij keuze voor de opt‑out wordt geen voorheffing ingehouden door Puilaetco. De belastingplichtige moet alle gerealiseerde meerwaarden van het afgelopen belastbaar tijdperk zelf opnemen in zijn belastingaangifte (vb. meerwaarden gerealiseerd in 2026, opnemen in de belastingaangifte van 2027).
Ter controle van de gerealiseerde meerwaarden, zal Puilaetco jaarlijks aan de fiscale administratie, uw identificatiegegevens en een overzicht van uw belastbare verrichtingen doorgeven.
De opt‑out kan per rekening worden gekozen. Het is dus mogelijk om voor een bepaalde rekening een opt-out te kiezen en dit niet te doen voor een andere rekening.
Bij onverdeeldheid moet de keuze door alle rekeninghouders worden gemaakt zelfs als ze niet onderworpen zijn aan de taks (vb. mederekeninghouder die niet resident is).
De opt‑out blijft gelden tot een uitdrukkelijke schriftelijke herroeping (door minstens een mederekeninghouder in geval van onverdeeldheid), die pas ingaat vanaf het daaropvolgende aanslagjaar (vb. herroeping in 2027, van toepassing vanaf 1 januari 2028).
11) Hoe wordt de belasting geheven bij vzw’s en stichtingen?
Vzw’s en stichtingen zijn zelf de belastingplichtigen van de roerende voorheffing. Puilaetco mag geen roerende voorheffing inhouden. Vzw’s en stichtingen moeten zelf hun gerealiseerde meerwaarden jaarlijks aangeven.
12) Wanneer treedt deze belasting in werking?
Alle meerwaarden gerealiseerd vanaf 1 januari 2026 zijn belastbaar. De roerende voorheffing kan worden ingehouden vanaf 1 juni 2026, tenzij door de belastingplichtige voor de opt‑out wordt gekozen. Een opt‑out geldt voor het volledige jaar 2026.
13) Wat gebeurt tijden de période van 1 januari 2026 tot 31 mei 2026 (de “overgangsperiode”)?
Voor meerwaarden gerealiseerd in deze periode kan de belastingplichtige aan de bank vragen om een bedrag in te houden dat gelijk is aan de roerende voorheffing.
Deze inhouding wordt gelijkgesteld met een echte roerende voorheffing. Hierdoor bent u vrijgesteld van vermelding van uw meerwaarden in uw fiscale aangifte. Deze inhouding is immers bevrijdend.
Bij gebrek aan deze inhouding gelijk aan de roerende voorheffing moeten de eventuele gerealiseerde meerwaarden in de belastingaangifte voor het inkomstenjaar 2026 worden opgenomen.
Indien deze inhouding werd gevraagd, wordt de belastingplichtige geacht voor 2026 afstand te hebben gedaan van de opt‑out voor het volledige belastbaar tijdperk.
14) Wat zijn de voor‑ en nadelen: roerende voorheffing vs. opt‑out?
|
Roerende voorheffing |
Opt-out |
|
+ De voorheffing is automatisch ingehouden door de bank op elke gerealiseerde meerwaarde en anoniem doorgestort naar de fiscale administratie. |
- De bank houdt geen roerende voorheffing in. |
|
+ De roerende voorheffing is bevrijdend; er bestaat geen verplichting om de meerwaarden te vermelden in de fiscale aangifte. |
- De meerwaarden verplicht vermelden in de fiscale aangifte. |
|
+ Puilaetco geeft het bedrag van de meerwaarden niet door aan de fiscale administratie. |
- Puilaetco is verplicht om uw gegevens en het bedrag van de gerealiseerde meerwaarden door te geven aan de fiscale administratie. |
|
- Het voordeel van de jaarlijkse vrijstelling van € 10.000, de aftrek van de eventuele minderwaarden en de correctie van de meerwaarden door een hogere aanschafwaarde van voor 31/12/2025 vereisen de aangifte van meerwaarden voor een gelijk bedrag in de fiscale aangifte om zo de te veel betaalde via de ingehouden roerende voorheffing te recupereren. |
+ Het voordeel van de jaarlijkse vrijstelling van € 10.000, de aftrek van de eventuele minderwaarden en de correctie van de meerwaarden door een hogere aanschafwaarde van voor 31/12/2025 worden terzelfder tijd aangegeven als de gerealiseerde meerwaarde. Er zal dus geen te veel ingehouden belasting zijn tegenover de werkelijk verschuldigde belasting. |
|
+ De bank is verantwoordelijk voor de inhouding van de roerende voorheffing |
- u bent zelf verantwoordelijk voor de inhoud van uw belastingaangifte. |
|
- De belasting wordt voorgefinancierd.
|
+ de belasting wordt pas betaald na ontvangst van het aanslagbiljet. |
Ongeacht of er roerende voorheffing dan wel een opt-out is, Puilaetco stuurt u ieder jaar een rapport met daarin alle gerealiseerde min- en meerwaarden.
De fiscale wetgeving verandert voortdurend, soms met terugwerkende kracht, en kan bijkomende belastingen, intresten of boetes met zich meebrengen. Dit artikel vormt geen fiscaal advies. De fiscale behandeling van elke verrichting is specifiek aan de persoonlijke situatie van elk individu. De informatie die in dit artikel verstrekt wordt, is van algemene aard. Ze vervangt geen specifiek advies voor uw eigen situatie. Het is aangewezen om specifiek advies bij erkende professionals in te winnen alvorens om het even welke actie te ondernemen of ervan af te zien om te handelen.