Beleggen in artificiële intelligentie: kansen benutten met oog voor de risico's
Sinds eind 2022 zit alles in een stroomversnelling.
Met de lancering van ChatGPT is de manier waarop we informatie produceren, consumeren en analyseren grondig veranderd.
In enkele seconden volstaat een eenvoudige vraag — of prompt — vandaag om uitgebreide antwoorden, content op maat en soms zelfs operationele oplossingen te verkrijgen. Al snel omarmde de financiële wereld dit fenomeen en ontstond er een consensus: artificiële intelligentie zal waarschijnlijk uitgroeien tot het grote beleggingsthema van het komende decennium.
Maar AI is meer dan een nieuwe technologische mijlpaal. Ze vormt de ruggengraat van de 4de industriële revolutie, na de digitale revolutie die in de jaren 1970 begon. Voor het eerst leert, redeneert en verbetert een technologie zichzelf autonoom. Naast meer gemak voor de gebruiker verandert de volledige wereldwijde economische architectuur: bedrijfsmodellen, productiviteit en concurrentiekracht.
Voor de veeleisende belegger is de boodschap duidelijk: we staan niet voor een voorbijgaande hype, maar voor een structurele en onomkeerbare beweging. Hoewel de vooruitzichten hooggespannen zijn, gaan ze gepaard met grote uitdagingen — hoge waarderingen, energetische houdbaarheid en ethische vereisten.
Beleggen in AI vereist daarom een strikte selectie en een goed inzicht in de risico’s die samenhangen met de uitdagingen die zij met zich meebrengt.
1. Een gunstige technologische en macro-economische context
Een structurele breuk die al is ingezet
In enkele jaren tijd is AI geëvolueerd van een experimenteel domein naar massaal gebruik. De lancering van ChatGPT werkte als katalysator en maakte het grote publiek bewust van het potentieel van taalmodellen en, in ruimere zin, van generatieve AI. Maar de introductie van deze tool heeft vooral een revolutie gedemocratiseerd die al jaren aan de gang was.
Vandaag ramen prognoses de wereldwijde AI-markt op 3.680 miljard USD tegen 2034, met een gemiddeld jaarlijks groeipercentage (CAGR) van +19,1% sinds 2024 (zie grafiek).
Een macro-economische omgeving die eerder gunstig is… onder voorwaarden
De huidige dynamiek van de AI-sector steunt op een wereldwijde investeringscyclus van ongeziene omvang, versterkt door een bijzonder initiatiefrijk overheidsbeleid.
In de Verenigde Staten maakte de Chips Act het onder meer mogelijk om 280 miljard dollar te mobiliseren in de vorm van subsidies, belastingkredieten en Onderzoeks- & Ontwikkelingsfinanciering, waardoor Amerikaanse spelers een omgeving krijgen die innovatie stimuleert. De kapitaalkost blijft bovendien competitief voor strategische ondernemingen, wat de versnelling van de sector verder ondersteunt.
Toch vereisen geopolitieke spanningen — of het nu gaat om de technologische en commerciële rivaliteit tussen Washington en zijn partners of om exportbeperkingen voor halfgeleiders — in combinatie met energiebeperkingen, een grondige waakzaamheid bij de analyse en selectie van projecten.
2. De waardeketen van artificiële intelligentie: van enablers tot beneficiaries
AI beperkt zich niet tot de toepassingen die zichtbaar zijn voor de eindgebruiker.
De sector kan worden geïnterpreteerd als een waardeketen met uiteenlopende spelers die we kunnen onderverdelen in “enablers”, i.e. zij die de grootschalige uitrol van de technologie mogelijk maken, en begunstigden of gebruikers, i.e. zij die voordeel halen uit de technologische infrastructuur.
Het gebruik van bepaalde generatieve AI-modellen kan de indruk wekken dat alles berust op een massale dematerialisering. In werkelijkheid staan we ver af van die utopie. Zo verbruikt een ChatGPT-zoekopdracht bijvoorbeeld 10 keer meer energie dan een Google-zoekopdracht!
Tot de bekendste enablers behoren enkele sectoren, zoals halfgeleiders en cloud computing.
De talrijke “beneficiaries”, zoals de gezondheidszorg, transport of industrie, worden naar nieuwe grenzen van prestaties en waarde gestuwd. Ze vormen een constellatie van uiteenlopende sectoren, verenigd door éénzelfde katalysator: het vermogen om data en algoritmes om te zetten in beslissende concurrentievoordelen.
3. Artificiële intelligentie: beleggingsopportuniteiten op verschillende niveaus
Een structurele groeimotor
Zoals u begrepen hebt, is AI — net zoals elektriciteit of internet dat waren — een “platformtechnologie” die alle sectoren kan transformeren. De verspreiding ervan creëert duurzame groeimotoren en mogelijkheden voor operationele optimalisatie voor ondernemingen die ze zo vroeg mogelijk omarmen.
“Artificiële intelligentie zou tegen 2030 tot 15,7 biljoen dollar kunnen bijdragen aan de wereldeconomie, gedreven door productiviteitswinsten en een stijgende consumentenvraag. Dit illustreert het enorme potentieel van AI om industrieën te transformeren en aanzienlijke economische waarde te creëren.” — PwC: https://www.pwc.fr/fr/vos-enjeux/data-intelligence/intelligence-artificielle.html
Beschikbare beleggingsinstrumenten
Voor een belegger die een blootstelling wil aan het AI-thema zijn er verschillende mogelijkheden:
1. Thematische fondsen die actief worden beheerd door specialisten: afhankelijk van het beheersbeleid van het fonds is het doel om een gediversifieerde blootstelling te bieden aan technologieleiders en ondernemingen die de technologie gebruiken.
2. ETF’s (Exchange Traded Funds) bieden blootstelling aan een index, meestal volgens een passieve beheersbenadering waarbij de referentie-index zo nauwkeurig mogelijk wordt gevolgd.
3. Gekwalificeerde beleggers* kunnen ook toegang krijgen tot innovatieve parels via fondsen die rechtstreeks beleggen in niet-beursgenoteerde ondernemingen. Ofwel rechtstreeks in eigen vermogen, door participaties in het kapitaal te nemen (private equity), ofwel via leningen (private debt).
*Een natuurlijke of rechtspersoon die over de nodige kennis en middelen beschikt om de risico’s te begrijpen die inherent zijn aan transacties in financiële instrumenten. Dit statuut biedt toegang tot beleggingen die vanwege hun complexiteit of hoge risicograad niet beschikbaar zijn voor het grote publiek.
Het belang van verticale diversificatie (waardeketen) en horizontale diversificatie (subsectoren)
Voor we verdergaan, willen we uw aandacht vestigen op een bijzonder belangrijk punt: als we alle hierboven uiteengezette informatie samenbrengen, veronderstelt een beleggingsportefeuille die het AI-thema integreert een meervoudige blootstelling:
Voor een betere diversificatie lijkt het belangrijk om een blootstelling te hebben aan alle spelers die actief zijn in de volledige hierboven beschreven waardeketen.
Een goede portefeuille omvat dus zowel “enablers”, de leveranciers van infrastructuur en technologie, als “beneficiaries”, de spelers die het best in staat zijn om een substantieel deel van de door AI gecreëerde waarde te capteren.
4. Waakzaamheid en risicobeheer
Waarderingen en zeepbelrisico
Door de sterke belangstelling voor de AI-sector vertonen sommige beursgenoteerde ondernemingen momenteel waarderingen die zeer ambitieuze groeiverwachtingen weerspiegelen.
Een benadering op basis van verdisconteerde kasstromen (DCF) en voorzichtige scenario’s lijkt ons essentieel om een rationele beheersbenadering te behouden.
Met de juiste expertise is het mogelijk om ondernemingen met een redelijke waardering te vinden die rechtstreeks of onrechtstreeks kunnen profiteren van de productiviteitswinsten die voortvloeien uit het toenemende gebruik van AI in de economie.
De energiebehoeften van AI: naar meer efficiëntie of meer afhankelijkheid?
Een vraag aan een geavanceerd taalmodel kan vandaag tot tien keer meer energie verbruiken dan een internetzoekopdracht via een klassieke zoekmachine.
Die vaststelling illustreert een belangrijke uitdaging: de ontwikkeling van AI zal massale investeringen in elektrische infrastructuur vergen. Dit zal zowel verlopen via een versnelling van het gebruik van alternatieve en koolstofarme energiebronnen (zonne-energie, windenergie enz.), die onmisbaar zijn voor de energiemix, als via een modernisering van de bestaande netwerken.
Artificiële intelligentie zal trouwens een directe rol spelen in die transformatie: haar algoritmes zullen helpen om het beheer van netwerken te optimaliseren en vraag en aanbod beter in evenwicht te brengen om energieverliezen te beperken.
Innovatiecycli
De geschiedenis van de technologiesector toont aan dat elke revolutie (dotcom, sociale media, blockchain) fases van oververhitting en consolidatie kent. AI zal daarop geen uitzondering vormen.
De houder van een beleggingsportefeuille die blootgesteld is aan dit thema moet dit dus zeer methodisch doen, met aandacht voor alle spelers in de waardeketen.
5. Verantwoorde AI als strategische filter
Een speler die er niet in slaagt een verantwoord economisch model te ontwikkelen, stelt zijn belegger bloot aan controverse- of regelgevingsrisico’s.
Daarom nodigt AI meer dan ooit uit om aandachtig te blijven voor de drie ESG-dimensies (Milieu, Sociaal en Governance).
De voorkeur geven aan Green AI
Dat wil zeggen: spelers die hun modellen optimaliseren om hun koolstofvoetafdruk te verkleinen en gebruikmaken van datacenters die worden aangedreven door hernieuwbare energie.
Projecten met een positieve sociale impact ondersteunen
Dat wil zeggen: projecten die de transformatie van de arbeidsmarkt begeleiden door te investeren in opleiding en omscholing van talent.
Transparante en correct geaudite governance verkiezen
Dat wil zeggen: ondernemingen die beschikken over ethische comités en die hun algoritmes en beleid inzake gegevensbescherming laten auditen door onafhankelijke organisaties.
AI tot een pijler van langetermijnspreiding maken: Puilaetco kan u helpen
AI is niet zozeer een tijdelijke trend, maar wel een structurele verschuiving die een aanzienlijke invloed zal hebben op de economie van de toekomst.
Net zoals elektriciteit in de 19de eeuw of internet aan het einde van de 20ste eeuw, hertekent AI de spelregels, creëert ze nieuwe leiders en bestempelt ze andere spelers als verouderd.
De uitdaging is dus tweeledig: een blootstelling nemen om te profiteren van de verwachte groei en ondernemingen vermijden die er niet in zullen slagen zich in deze industriële revolutie te integreren.
Dit impliceert een selectieve, gediversifieerde en methodische spreiding.
Bij Puilaetco geloven we dan ook dat AI kan uitgroeien tot een pijler van duurzame waardecreatie voor uw vermogen, op voorwaarde dat ze wordt benaderd als een strategische overtuiging die steunt op een rationele analyse op lange termijn.
Wij stellen de expertise van onze beheersteams te uwer beschikking om u te begeleiden bij het doorgronden van de complexiteit van de sector.
Bibliografie
Over de energie-uitdagingen die gepaard gaan met artificiële intelligentie: https://www.iea.org/reports/energy-and-ai/energy-supply-for-ai
Informatie van het Wereld Economisch Forum over de vierde industriële revolutie:
https://intelligence.weforum.org/topics/a1Gb0000001RIhBEAW?tab=publications
Aanvullende studie en cijfers van PwC over artificiële intelligentie:
https://www.pwc.fr/fr/vos-enjeux/data-intelligence/intelligence-artificielle.html
Document van het IEA over artificiële intelligentie en de energiemix:
https://iea.blob.core.windows.net/assets/601eaec9-ba91-4623-819b-4ded331ec9e8/EnergyandAI.pdf