Creëren, groeien … en nadenken over wat daarna komt

Ondernemen begint met ambitie. Een idee groeit uit tot een project, een project ontwikkelt zich, brengt talenten samen, trekt investeerders aan en wordt soms een echt succes. Maar naarmate de onderneming groeit, begint ook een ander verhaal vorm te krijgen: dat van de ondernemer zelf. Hoe kan de gecreëerde waarde worden omgezet in een duurzaam vermogen? Hoe bereid je de toekomst voor zonder de ondernemingszin en gedrevenheid te verliezen die aan de basis liggen van het succes? En vooral: wanneer is het juiste moment om de juiste vragen te stellen?

Naar aanleiding van “Belgium Startup Ecosystem” brachten we twee complementaire visies samen: die van Nicolas Debray, serie-ondernemer, business angel en geëngageerd waarnemer van het Belgische start-upecosysteem, en die van Georges Nédée, Market Head Business Growth & Transformation bij Puilaetco. Een gesprek over ondernemerschap, waardecreatie en het cruciale moment waarop het succes van uw bedrijf ook betekent dat u anders over uw vermogen moet gaan nadenken.

1. Waarom nu het Belgische start-upecosysteem?

Nicolas, jij kent het Belgische ondernemersecosysteem bijzonder goed. Hoe kijk je vandaag naar de dynamiek ervan en vooral naar de ambities van deze nieuwe generatie ondernemers?

"Vandaag zien we een ongeziene maturiteit in het Belgische ecosysteem. De nieuwe generatie ondernemers richt zich niet langer uitsluitend op de lokale markt: vanaf dag één mikt ze onbevangen op internationale groei, met veel ambitie en een bijzonder hoog kwaliteitsniveau. Na mijn start bij Google Brussel en vervolgens de oprichting en verkoop van Semetis heb ik dit ecosysteem spectaculair zien evolueren. België barst van het uitzonderlijke talent en de hoogstaande technologische innovatie. De echte dynamiek komt echter voort uit de wil om impact te creëren en kennis te delen. Wat soms nog ontbreekt, zijn bruggen tussen onze regio’s en hubs. Precies om dat potentieel aan te wakkeren en talenten met elkaar te verbinden, moeten we deze dynamiek op nationaal niveau ondersteunen."

Georges, wat maakt deze nieuwe generatie ondernemers vanuit het oogpunt van Puilaetco bijzonder interessant voor een private bank als de onze?

"Innoveren vanuit ons erfgoed maakt deel uit van het DNA van Puilaetco. Wij geloven dat we moeten evolueren, verandering begeleiden en nieuwe ideeën ondersteunen wanneer ze waarde creëren voor onze cliënten, onze medewerkers en de samenleving in het algemeen.

Dat maakt deze nieuwe generatie ondernemers ook bijzonder interessant voor ons. Ze bedenkt nieuwe modellen, doorbreekt gewoontes en zet vernieuwende ideeën om in waardevolle projecten. Het is dan ook heel natuurlijk dat wij al vanaf de eerste stappen van dit ondernemersavontuur aan hun zijde staan."

2. Het evenement als ontmoetingsplaats

Nicolas, jij nam het initiatief voor het evenement ‘Belgium Startup Ecosystem’. Welke ambitie schuilt achter deze bijeenkomst? En wat ontbreekt er vandaag nog om het Belgische start-upecosysteem beter te verenigen?

"De ambitie van Belgium Startup Ecosystem en van onze initiatieven zoals de Belgium Startup Awards en de Back-to-School-tour is eenvoudig: een nationale rode draad creëren en de silo’s doorbreken. Historisch werkte het Belgische ecosysteem via bijzonder performante regionale netwerken — in Gent met Wintercircus, in Antwerpen met The Beacon, in Charleroi met A6K en in Brussel met BeCentral — maar vaak los van elkaar. Wat ontbreekt, is een vlotte brug tussen founders, investeerders, grote ondernemingen en jong talent over het hele land. Met de Belgium Startup Awards en onze Startup Day brengen we al die krachten samen, zodat het ecosysteem evolueert van een optelsom naar een multiplicatoreffect."

Georges, waarom is het belangrijk dat Puilaetco aanwezig is in dit soort ecosystemen, soms lang voordat ondernemers zelf aan vermogensbeheer denken?

"Als private bank bouwen wij relaties op voor de lange termijn, vaak over meerdere generaties heen. Onze ambitie is dan ook niet om pas aanwezig te zijn wanneer het vermogen al is opgebouwd, maar om cliënten te begeleiden op belangrijke momenten in hun professionele en persoonlijke traject. Een onderneming oprichten en uitbouwen is zo’n moment. Dat vergt visie, moed en enorm veel doorzettingsvermogen. Onze aanwezigheid in het ondernemersecosysteem helpt ons dat traject te begrijpen, vroeg relaties op te bouwen en ondernemers op het juiste moment te begeleiden bij de nieuwe vragen die ontstaan wanneer hun onderneming en vermogen groeien."

3. Van ondernemer naar individu

Nicolas, achter een start-up staat uiteraard een ondernemingsproject, maar ook een persoonlijk project. Wanneer begint een ondernemer volgens jou anders naar zijn privévermogen te kijken?

"Vaak komt dat besef niet bij de start, omdat de ondernemer voor 200% wordt opgeslorpt door de dagelijkse werking en de onmiddellijke financiële overleving. Het bewustzijn ontstaat meestal op een overgangsmoment: bij een eerste belangrijke kapitaalronde, zodra een winstgevendheidsdrempel wordt overschreden of wanneer externe toenadering ontstaat. Dan beseft men dat de waarde op papier meer wordt dan louter de waarde van het werkinstrument en dat familiale bescherming en continuïteit een rol gaan spelen. Als Entrepreneur in Residence bij StartLab (ULB/VUB) en later als business angel in meer dan twintig ondernemingen stelde ik vast dat dit mentale scharnierpunt vraagt om over te stappen van “alles inzetten op één actief” naar een globale visie op vermogensopbouw."

Georges, precies daar komen beide werelden samen. Hoe kan Puilaetco een ondernemer begeleiden wanneer professioneel succes zich begint te vertalen in privévermogen?

"Precies op dat moment beginnen de professionele, persoonlijke en vermogensdimensies samen te komen. Onze rol bestaat erin de ondernemer afstand te laten nemen en zijn vermogen als één geheel te bekijken.

Dat kan gaan over de structurering van het bezit van de onderneming, de geleidelijke diversificatie van het vermogen via inkomsten of liquiditeiten uit de activiteit, en contacten met investeerders, partners of potentiële cliënten. Later komen mogelijk ook de verkoop of overdracht van de onderneming, internationale mobiliteit en successieplanning aan bod.

Uiteindelijk helpen we de ondernemer verder te kijken dan zijn onderneming en de gecreëerde waarde geleidelijk om te zetten in een gestructureerd en duurzaam familievermogen."

4. Het kantelpunt: het ontstaan van liquiditeit

Nicolas, je hebt zelf een onderneming opgericht en uitgebouwd. Zonder noodzakelijk op je persoonlijke situatie in te gaan: wat verandert er in het leven van een ondernemer wanneer een belangrijk deel van de door de onderneming gecreëerde waarde liquide wordt?

"Het ontstaan van liquiditeit is een stille aardverschuiving. Wanneer je van extreme illiquiditeit — waarbij het grootste deel van je nettovermogen vastzit in je onderneming — plots naar liquiditeit gaat, verandert je verhouding tot risico en tijd volledig. De druk van de dagelijkse cashflow verdwijnt, maar er komt een nieuwe verantwoordelijkheid voor in de plaats: het beheren en laten groeien van dat kapitaal. Ook menselijk en psychologisch begint een nieuwe persoonlijke afstemming. Je denkt na over overdracht, impact en hoe je een deel van die waarde opnieuw in het ecosysteem kunt investeren om de volgende generatie te helpen."

Georges, dit moment kan heel snel komen: verkoop van de onderneming, gedeeltelijke overdracht, uitzonderlijke uitkering … Op welke belangrijke thema’s anticipeert een ondernemer idealiter vóór die liquiditeit ontstaat?

"Ondernemers zijn van nature sterk op hun onderneming gericht. Het is vaak hun levenswerk, waarmee hun persoonlijke identiteit nauw verweven is. Maar wanneer een belangrijke liquiditeitsgebeurtenis nadert, is afstand nemen essentieel.

Dan moet men verder kijken dan de transactie zelf en nadenken over bredere vragen: de familiale dynamiek, de globale vermogensstructuur, diversificatie, toekomstige levensprojecten, overdracht en wat de ondernemer na deze fase wil realiseren.

In een omgeving van snel evoluerende markten, fiscale hervormingen en steeds meer internationale persoonlijke situaties kunnen die onderwerpen complex worden. Hoe vroeger men hierop anticipeert, hoe meer ruimte er is voor weloverwogen keuzes in plaats van dringende beslissingen zodra de liquiditeit er is."

5. "Ik heb mijn vermogen opgebouwd door risico’s te nemen. Waarom zou ik anders beleggen?"

Nicolas, ondernemers danken hun succes vaak aan risico, concentratie en een bijzonder sterk geloof in hun project. Beïnvloedt dat later ook hun kijk op beleggen?

"Ondernemers hebben een heel bijzondere verhouding tot risico: ze slaagden door hun kapitaal, tijd en energie in één project te concentreren en erin te blijven geloven. Wanneer ze opnieuw beleggers worden, zoeken ze vanzelf eerst wat ze kennen: directe investeringen, durfkapitaal of activiteiten als business angel. Dat geldt ook voor mij, met participaties in meer dan twintig techstart-ups. De kunst bestaat erin die risicobereidheid te combineren met een veilige en gediversifieerde vermogensbasis. Anders beleggen betekent niet dat je je durf opgeeft, maar dat je een stevige basis opbouwt om met een gerust hart berekende risico’s te blijven nemen."

Georges, hoe begeleid je iemand die zijn vermogen heeft opgebouwd door risico’s sterk te concentreren, maar vervolgens moet leren om die waarde te beschermen, te diversifiëren en te laten groeien?

"Dat is precies één van de grote vragen na een belangrijke liquiditeitsgebeurtenis: wat nu?

Jarenlang concentreerde de ondernemer zijn energie, kapitaal en risico in één onderneming. Vaak maakten net die focus en overtuiging het succes mogelijk. Maar wanneer dat succes in vermogen verandert, verschuiven de doelstellingen.

Dan komt het erop aan het juiste evenwicht te vinden tussen bescherming, diversificatie en vermogensgroei, eventueel met inkomsten om de levensstijl en toekomstige projecten te financieren. Een liquide en gediversifieerde beleggingsportefeuille kan als basis dienen, aangevuld met bijvoorbeeld vastgoed of beleggingen in private markten.

Het doel is zeker niet om de ondernemer in hem te laten verdwijnen. Wel bouwen we rond hem een voldoende gediversifieerd en solide vermogen, zodat hij kan blijven ondernemen en risico’s kan nemen waar dat zinvol is."

6. Wat mag een ondernemer van zijn private bank verwachten?

Nicolas, wanneer je praat met oprichters en ondernemers die met dit soort vraagstukken worden geconfronteerd, wat verwachten zij dan echt van een private bank? Wat kan volgens jou het verschil maken?

"Ondernemers verwachten van hun private bank geen rigide discours of gestandaardiseerd financieel product. Ze zoeken een pragmatische partner die hun taal spreekt en de realiteit van een ondernemerstraject begrijpt — met versnellingen, onzekerheden en liquiditeitsmomenten. Het verschil zit in wendbaarheid, een grondig begrip van fiscaliteit en ondernemingsstructuren, en vooral in een gepersonaliseerde totaalvisie. Een ondernemer wil een adviseur die op zijn behoeften vooruitloopt, zijn DNA als belegger respecteert en relevante contacten met andere experts of gelijkgestemden kan leggen."

Georges, hoe wil Puilaetco concreet aan die verwachtingen beantwoorden? Welke relatie wil de bank met deze ondernemers opbouwen, naast het beheer van hun beleggingen?

"Onze ambitie is in de eerste plaats een vertrouwenspartner te worden voor de ondernemer en zijn familie, ruim voorbij het loutere beheer van beleggingen. Een vermogen is bijna nooit beperkt tot een portefeuille. Het kan ook een onderneming, vastgoed, familiale belangen, overdrachts- en fiscale vragen, financieringsbehoeften, een internationale dimensie of specifieke activa zoals een kunstcollectie omvatten. Onze rol bestaat erin om het totaalbeeld te bewaken en verbanden te leggen tussen al die dimensies: de structurering en het bestuur van het familievermogen, successieplanning, fiscale aandachtspunten en, wanneer relevant, liquiditeitsoplossingen. Voor beleggingen helpen we elke cliënt vervolgens een duidelijke aanpak te bepalen die aansluit bij zijn doelstellingen, met een brede waaier aan traditionele, index- en duurzame oplossingen. Uiteindelijk gaat het niet alleen om financiële oplossingen, maar ook om inzicht in de familie en de projecten achter het vermogen, zodat de relatie met hen mee kan evolueren."

7. Anticiperen in plaats van reageren

Nicolas, ondernemers zijn sterk gefocust op de ontwikkeling van hun onderneming. Komen vermogensvragen soms te laat op hun prioriteitenlijst?

"Ja, heel duidelijk. Een oprichter is per definitie gericht op groei, aanwervingen en klanten; vermogen wordt gezien als iets “voor later”. Het risico bestaat dat men onvoorbereid aan een liquiditeitsgebeurtenis of overdracht begint, waardoor de fiscale, successie- of familiale structureringsmogelijkheden beperkter zijn. Door die thema’s vooraf te bespreken, kan men kantelmomenten methodisch en sereen benaderen, in plaats van onder tijdsdruk beslissingen te nemen."

Georges, welk advies zou je geven aan een ondernemer die sterk groeit, maar denkt “private banking is iets voor later”?

"Ik zou zeggen dat “leren om een gestructureerde en goed geïnformeerde belegger te worden” tijd vraagt, net zoals leren ondernemen. Er is een echte leercurve. Het is dus niet nodig om te wachten op een grote liquiditeitsgebeurtenis om hierover na te denken. Vroeger beginnen helpt om geleidelijk kennis op te bouwen, prioriteiten te verduidelijken en de juiste reflexen te ontwikkelen om het vermogen te structureren, beheren en beschermen. Wanneer zich dan een beslissend moment voordoet, is men beter voorbereid om belangrijke keuzes te maken in plaats van plots een volledig nieuwe wereld te moeten ontdekken."

8. De business angel: een andere manier van beleggen

Nicolas, na je ondernemerservaring ben je vandaag ook business angel. Wat drijft je om te blijven investeren in ondernemers en hun projecten?

"Het is een kwestie van passie en kennisoverdracht. Nadat ik Semetis mee had opgericht en verkocht, was actief blijven in het veld en investeren in technologie een natuurlijke manier om iets terug te geven. Als business angel in een twintigtal start-ups en bestuurder bij een tiental daarvan kan ik mijn ervaring delen, oprichters helpen bepaalde valkuilen van hypergroei te vermijden en tegelijk verbonden blijven met de meest geavanceerde innovatie. Het is intellectueel en menselijk bijzonder stimulerend om jong talent ambitieuze ideeën te zien omzetten in de kampioenen van morgen."

Georges, hoe neem je dat ondernemers-DNA mee in een vermogensstrategie? Het doel is uiteraard niet om van een ondernemer een volledig defensieve belegger te maken.

"Absoluut. Het doel is zeker niet om de aard van een ondernemer te veranderen of de risicobereidheid weg te nemen die soms de sleutel tot zijn succes is. Ondernemen zit in zijn DNA. Voor velen beantwoordt blijven investeren in ondernemingen, oprichters of nieuwe ideeën zowel aan een persoonlijke wens als aan een beleggingslogica. Het komt erop aan dat ondernemersrisico binnen het totale vermogen te plaatsen. Een ondernemer kan een deel van zijn kapitaal blijven besteden aan directe investeringen, private markten of activiteiten als business angel en tegelijk een meer gediversifieerde vermogensbasis opbouwen. Een goede structurering betekent dus niet dat men risico opgeeft. Integendeel, ze creëert meer vrijheid om bewust ondernemersrisico te blijven nemen binnen een veerkrachtigere globale vermogensstrategie."

9. Conclusie: nadenken over wat daarna komt

Nicolas, als je de Nicolas die zijn eerste onderneming oprichtte vandaag één vermogensadvies kon geven, wat zou dat dan zijn?

"Ik zou hem twee dingen zeggen: omring je project al vroeg met de beste juridische, fiscale en vermogensdeskundigheid, zonder te wachten tot je “er bent” en onthoud dat de onderneming slechts een middel is om waarde te creëren en dat je vanaf het begin over een langetermijnstructuur moet nadenken. Tijd nemen om op het vervolg te anticiperen, doet niets af aan de operationele ambitie. Integendeel: het geeft een enorme mentale vrijheid om met nog meer durf te ondernemen."

Georges, als een ondernemer morgen naar je toe komt en zegt: ‘Mijn onderneming groeit heel snel, maar ik zie mezelf nog niet als iemand die een private bank nodig heeft’, wat zou je dan antwoorden?

"Ik zou waarschijnlijk antwoorden: misschien is dit net het juiste moment om met ons te praten. Private banking hoeft niet pas aan bod te komen wanneer een ondernemer zijn onderneming verkoopt of plots over aanzienlijke liquiditeiten beschikt. De nuttigste gesprekken vinden vaak veel eerder plaats, wanneer er nog tijd is om na te denken, te anticiperen en verschillende opties te overwegen. Dit betekent niet noodzakelijk dat hij meteen alle diensten van een private bank nodig heeft. Maar tijdig beginnen kan hem helpen om zich voor te bereiden op het moment waarop het succes van zijn onderneming nieuwe perspectieven opent, voor hemzelf en zijn familie. Uiteindelijk gaat het niet alleen om het beheer van het vermogen dat een ondernemer heeft opgebouwd, maar ook om hem de middelen en vrijheid te geven om te beslissen wat hij er vervolgens mee wil doen."